Roman Romkowski

Roman Romkowski urodzony jako Natan Grünspan-Kikiel (1907 – 1965), syn Stanisława i Marii z domu Blajwajs, był polskim komunistycznym urzędnikiem wyszkolonym przez KominternMiędzynarodówka Komunistyczna, w skrócie Komintern (od ros. Коммунистический интернационал, trl. Kommunisticzjeskij internacionał) – organizacja międzynarodowa, która powstała z inicjatywy Włodzimierza Lenina w Moskwie w 1919 roku. Została ona założona przez 19 partii komunistycznych, a wśród nich także Komunistyczną Partię Polski. Celami Międzynarodówki było propagowanie idei komunistycznych i przygotowania do światowej rewolucji. w Moskwie ("Szkoła Lenina"), który po przejęciu władzy w Polsce przez sowietów osiadł w Warszawie i został zastępcą szefa (wiceministrem) w Ministerstwie Bezpieczeństwa PublicznegoMinisterstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) – ministerstwo wprowadzające bezpieczeństwo wewnętrzne, bezpieczeństwo publiczne, bezpieczeństwo zewnętrzne uzyskiwane przez kontrwywiad i wywiad, funkcjonujące w czasie tworzenia dyktatury komunistycznej w PRL na polecenie i pod dyktando władz radzieckich. Obok tzw. Informacji Wojskowej, odpowiedzialne za masowe krwawe represje na obywatelach w okresie stalinizmu. W terenie Ministerstwo reprezentowały podległe mu Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego (UBP), dlatego potocznie te instytucje były określane skrótem UB. (UB) na przełomie lat 40. i 50. Wraz z kilkoma innymi wysokimi funkcjonariuszami, m.in. Anatolem Fejginem, Józefem Różańskim, Julią Brystiger i szefem Służby Bezpieczeństwa, ministrem Jakubem Bermanem, stał się symbolem komunistycznego terroru w powojennej Polsce.

Był członkiem Związku Młodzieży KomunistycznejKomunistyczny Związek Młodzieży Polski (KZMP) – organizacja młodzieżowa Komunistycznej Partii Polski, działająca w II Rzeczypospolitej w latach 1922–1938. Miała ona na celu krzewienie kultury, oświaty i sportu wśród młodzieży. Promowała ideę walki z faszyzmem i rasizmem w sposób radykalny i stanowczy, i dążyła do wprowadzenia ustroju komunistycznego w Polsce. W 1933 roku należało do niej 15 tysięcy członków, większość pochodzenia chłopskiego. Po wymordowaniu w ZSRR przez NKWD działaczy Komunistycznej Partii Polski w okresie „wielkiego terroru”, również KZMP zakończył działalność. w Polsce, a później KPPKomunistyczna Partia Polski (KPP) – partia komunistyczna działająca od 1918 do 1938 roku. Była organizacją od samego początku swego istnienia programowo wrogą wobec wolnej i suwerennej Polski. Była finansowana przez Moskwę, a wiele zjazdów tej organizacji miało miejsce Moskwie. w Krakowie. W 1930 wyjechał do Moskwy jako delegat na V Zjazd KPP, po którym pozostał w ZSRR. Studiował na Uniwersytecie Komunistycznym Mniejszości Narodowych Zachodu w Moskwie. Został skazany w 1936 na 7 lat więzienia za działalność komunistyczną. Po rozpoczęciu się II Wojny Światowej przedarł się na teren okupacji sowieckiej do Brześcia. Od 1941 w ZSRR walczył w oddziale partyzantki radzieckiej „Brygada im. Stalina” na Białorusi.

W 1944 objął stanowisko oficera w UB. W 1947 przesłuchiwał w X Pawilonie więzienia mokotowskiego rotmistrza Witolda Pileckiego (na protokołach przesłuchań znajdują się odręczne notatki Romkowskiego).

W 1949 został mianowany generałem brygady bezpieczeństwa publicznego. Był członkiem Komisji Bezpieczeństwa KC PZPRBiuro Polityczne Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (Biuro Polityczne KC PZPR), „Politbiuro” było (razem z Sekretariatem KC PZPR) głównym organem kierowniczym Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W jego skład wchodziło zwykle od 9 do 15 członków, posiadających pełne prawo głosu, oraz kilku zastępców członka Biura Politycznego, bez pełnego prawa głosu. Było faktycznym ośrodkiem decyzyjnym władz PRL. Tu zapadały kluczowe decyzje polityczne, a członkowie Biura Politycznego nadzorowali powierzone sobie poszczególne ministerstwa i resorty. , nadzorującej aparat represji stalinowskich w Polsce. Osobiście prowadził brutalne śledztwo przeciwko Szczęsnemu DobrowolskiemuSzczepan (Szczęsny) Dobrowolski (właśc. Feliks Zamieński) (1914 - 1961) – działacz komunistyczny, publicysta, członek kierownictwa Grupy Biuletynu Radiowego, współzałożyciel Związku Walki Wyzwoleńczej (komunistycznej organizacji konspiracyjnej walczącej z Niemcami), oficer Armii Ludowej, powstaniec warszawski. Jesienią 1949 aresztowany i uwięziony pod sfabrykowanymi zarzutami. Zwolniony i zrehabilitowany w 1956. za "odchylenie prawicowo-nacjonalistyczne". W rzeczywistości chodziło jedynie o kontakty, jakie Szczęsny utrzymywał z Alfredem JaroszewiczemAlfred Karol Jaroszewicz ps. „Turczyński”, „Zygmunt”, „Gruby” (1902 - 1981) – polski oficer, polityk, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Działał w szeregach Związku Walki Wyzwoleńczej (komunistycznej organizacji konspiracyjnej walczącej z Niemcami), później Armii Krajowej. Działając w podwójnej roli przeniknął do struktur Komendy Głównej Gwardii Ludowej oraz do jej wywiadu. Brał udział w rozpracowywaniu, infiltracji i zwalczania ruchów lewicowo-rewolucyjnych., wysokim funkcjonariuszem partyjnym, który podczas okupacji niemieckiej również działał w strukturach Państwa Podziemnego.

Szczęsny nie wiedział, o co go oskarżają. Wiedział, że o coś okropnego, ale gestapo nie przyszło mu do głowy. Dawali mu ołówek, papier i kazali pisać. Co pisać, pytał. Całą prawdę. Pisał, mówili, że coś ważnego ukrywa, bili go i dawa­ li nowy papier. Nadal ukrywał. Co, pytał. Swoje zbrodnie. Jakie ja zbrodnie po­ pełniłem? Sam dobrze wiesz, mówili, bili go i dawali nowy papier. Po miesiącach pisania i bicia Szczęsny popadł w obłęd. Przyznał się. Popełnił zbrodnię. Wybrał tę, która była najstraszliwsza

Chociaż osobiste torturowanie więźnia udowodniono mu tylko raz - właśnie w przypadku Dobrowolskiego - to na porządku dziennym było takie manipulowanie podległymi mu oficerami, że Ci również przeistaczali się w katów. Kiedy w 1956 roku został aresztowany, komisja, która badała odpowiedzialność partyjną za łamanie praworządności, napisała w raporcie:

Romkowski, Różański, Fejgin stworzyli szczególny system prowadzenia śledztwa, polegający na tym, że najczęściej młodzi, niedoświadczeni oficerowie śledczy nie byli wtajemniczani w całość śledztwa, a otrzymywali od swoich zwierzchników z góry ustalone wycinkowe pytania i mieli zadanie prowadzenia badania tylko na okoliczności związane z tymi pytaniami i uzyskanie zeznań zgodnych z założonymi z góry koncepcjami. Sytuacja ta stwarzała podatny grunt dla stosowania w szerokim zakresie przez aparat śledczy Bezpieczeństwa niedozwolonych metod, polegających na fizycznym i moralnym łamaniu człowieka przy wykorzystaniu wszelkich środków presji fizycznej, nacisku i szantażu. Podejrzanych przedstawiano oficerom śledczym jako najbardziej zaciekłych, przebiegłych i niebezpiecznych wrogów, którzy nie chcą przyznać się do swoich ciężkich zbrodni. Tak ustawiali aparat śledczy Romkowski i Fejgin.

W 1956 został skazany na 15 lat więzienia za torturowanie zatrzymanych i kopiowanie metod beriowszczyznyBeriowszczyzna - potocznie okres "wielkiego terroru" w Związku Radzieckim w latach 1938 - 1953. Wówczas sowieckim aparatem represji kierował Ławrentij Beria. w organach bezpieczeństwa, do czego przyczyniły się m.in. zeznania jego współpracownika Bronisława SzymańskiegoBronisław Szymański – oficer radzieckich i polskich służb specjalnych. Przez władze radzieckie oddelegowany jako żołnierz do 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, następnie skierowany na kurs NKWD. Członek grupy UB gen. Romana Romkowskiego, oficer śledczy w Departamencie Śledczym UB. Był przesłuchiwany przez KGB co do przebiegu służby w UB w Polsce, a materiały z tego przesłuchania zostały przekazane stronie polskiej, służąc m.in. do opracowania raportu o nadużyciach w stalinowskim aparacie bezpieczeństwa w Polsce.. Zwolniono go w 1964 w wyniku zastosowania prawa łaski. Po śmierci, został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

ŹRÓDŁO:
https://www.rp.pl/artykul/918894--Czy-mialem-obowiazek-wykonywania-rozkazow--.html
https://pl.wikipedia.org/wiki/Roman_Romkowski

Radosław Kurek
„Rozmowy” z Dobrowolskim : na
marginesie śledztw Grupy Specjalnej
MBP związanych z tzw. sprawą
Lechowicza i Jaroszewicza
Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej 5, 223-245
2012
https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Przeglad_Archiwalny_Instytutu_Pamieci_Narodowej/Przeglad_Archiwalny_Instytutu_Pamieci_Narodowej-r2012-t5/Przeglad_Archiwalny_Instytutu_Pamieci_Narodowej-r2012-t5-s223-245/Przeglad_Archiwalny_Instytutu_Pamieci_Narodowej-r2012-t5-s223-245.pdf