Helena Wolińska / Fajga Mindla

Helena Wolińska-Brus (ur. Fajga Mindla Danielak; 1919 – 2008) była prokuratorem wojskowym w powojennej komunistycznej Polsce w stopniu podpułkownika, zaangażowaną w procesy pokazowe reżimu stalinowskiego w latach 50. XX wieku. Była odpowiedzialna za aresztowanie i egzekucję wielu polskich bojowników ruchu oporu z czasów II wojny światowej, w tym zasłużonych bohaterów polskiej Armii KrajowejArmia Krajowa (AK) – zakonspirowane siły zbrojne Polskiego Państwa Podziemnego w latach II wojny światowej. w czasie wojny.

Już od najmłodszych lat była fanatyczną zwolenniczką komunizmu. Należała do [Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej]. W czasie II wojny światowej uciekła z warszawskiego getta. Wówczas zmieniła imię i nazwisko na Helena Wolińska. Pełniła służbę w Gwardii LudowejGwardia Ludowa (GL) - podziemna komunistyczna organizacja zbrojna, utworzona przez komunistyczną Polską Partię Robotniczą w okupowanej przez Niemcy Polsce, sponsorowana przez Związek Radziecki, a mająca na celu walkę zbrojną z okupantem niemieckim. 1 stycznia 1944 Krajowa Rada Narodowa przemianowała Gwardię Ludową na Armię Ludową., była szefem Biura Sztabu Armii LudowejArmia Ludowa (AL) – komunistyczna partyzantka powołana do walki z nazistowskimi Niemcami w okupowanej Polsce, wspierania Armii Czerwonej i pomocy w tworzeniu prosowieckiego komunistycznego rządu w Polsce., szefem Wydziału Ogólnego w Komendzie Głównej Milicji ObywatelskiejMilicja Obywatelska (MO) – mundurowa formacja państwowa o charakterze policyjnym służąca do utrzymania systemu państwowego, walki z przestępczością oraz zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, działająca w PRL oraz w Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1944–1990. Odpowiednik policji w innych krajach. Jej liczebność wynosiła około 80 000 funkcjonariuszy. . Została zapamiętana jako osoba stanowcza, a jednocześnie arogancka i zbyt pewna siebie.

Wolińska była „narzędziem morderstw sądowych” i zbrodniarzem stalinowskim. W trakcie pracy w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej nadzorowała śledztwa prowadzone przeciwko żołnierzom podziemia niepodległościowego. Odpowiadała m.in. za aresztowanie 24 osób. Najbardziej znanym przykładem jej działalności było bezprawne aresztowanie, przeprowadzenie śledztwa i procesu generała Emila Augusta FieldorfaAugust Emil Fieldorf, ps. „Nil” (ur. 1895, zamordowany sądownie w 1953) – jeden z najbardziej znanych i zasłużonych bohaterów polskiego podziemia z okresu II Wojny Światowej, generał brygady Wojska Polskiego, organizator i dowódca Kedywu Armii Krajowej, zastępca Komendanta Głównego AK. Po wojnie, mimo aresztowania i tortur, nigdy nie złamany przez organy komunistycznego aparatu represji, skazany na podstawie fałszywych dowodów na śmierć przez powieszenie. Pośmiertnie odznaczony Orderem Orła Białego. , dowódcy podziemnej Armii Krajowej walczącej przeciwko niemieckiej okupacji podczas II wojny światowej, który po wojnie odmówił współpracy z rządem komunistycznym. Został aresztowany pod następującym zarzutem: Kto usiłuje przemocą zmienić ustrój Państwa Polskiego, podlega karze więzienia na czas nie krótszy od lat 5 albo karze śmierci. Fieldorf - jeden z największych bohaterów Polskiego Państwa Podziemnego - dzięki spreparowanym dowodom został osądzony przez sąd tajny i powieszony w 1953 r. po pokazowym procesie a następnie pochowany w tajnym miejscu – jego rodzinie nigdy nie pokazano ciała.

Do drastycznych przypadków łamania prawa przez prokurator Wolińską należała sprawa aresztowania płk. Wojciecha BorzobohategoWojciech Stanisław Borzobohaty ps. Jelita, Stanisław, Wojan (1908 - 1991) – podporucznik artylerii Wojska Polskiego, podpułkownik Polskich Sił Zbrojnych, pierwszy prezes Zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy AK. Odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, dwukrotnie Krzyżem Walecznych, Krzyżem Armii Krajowej., który w tym czasie odbywał karę 5-letniego więzienia wymierzoną za działalność w ramach struktur WiNWolność i Niezawisłość – polska cywilno-wojskowa organizacja konspiracyjna założona w 1945 w Warszawie. Jej trzon stanowiły pozostałości rozwiązanej Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj. WiN przejęła jej strukturę organizacyjną, kadry, majątek, a także częściowo oddziały leśne. Dowódcy obszarów DSZ zostali prezesami obszarów WiN. WiN domagała się, by Armia Czerwona i NKWD opuściły obszar Polski. Organizacja odrzucała kształt granicy wschodniej ustalony w Jałcie. Organizacja sprzeciwiała się także prześladowaniom politycznym i czynionej przez wojska radzieckie dewastacji kraju.. Nie mając żadnych materiałów dowodowych oskarżyła go na podstawie dekretu O wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców narodu Polskiego. W więzieniu uległ paraliżowi i został inwalidą, o czym Wolińska doskonale wiedziała.

Tak została zopiniowana w kręgach partii:

Ppłk rez. Wolińska w okresie służby wojskowej okazała się oficerem pracowitym i bardzo wartościowym. Posiadała wysoki stopień wyrobienia partyjno-politycznego. W pracy była operatywna, śmiało i stanowczo jako prokurator podejmowała decyzje w sprawach karnych. Czujność klasową i polityczną posiadała wyostrzoną.

Za swoją "pracowitość" została odznaczona Orderem Odrodzenia Polski (Polonia Restituta)Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta (PR) – drugie pod względem starszeństwa polskie państwowe odznaczenie cywilne (po Orderze Orła Białego), nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami..

Była zatem bardzo cenionym pracownikiem reżimu Stalinowskiego. Brakowało jej jednak ludzkiego sumienia. W raporcie komisji MazuraKomisja dla zbadania odpowiedzialności byłych pracowników Głównego Zarządu Informacji, Naczelnej Prokuratury Wojskowej i Najwyższego Sądu Wojskowego (tzw. komisja Mazura) – komisja powołana po śmierci Bolesława Bieruta w celu zbadania przypadków łamania prawa w naczelnych wojskowych organach ścigania i wymiaru sprawiedliwości. W wyniku przeprowadzonego dochodzenia Komisja uznała, iż działalność niektórych sędziów wydaje się nabierać cech mordu sądowego., powołanej w okresie destalinizacji, wytknięto Wolińskiej m.in. wielokrotne bezzasadne aresztowania bez zapoznania się z aktami sprawy, brak reakcji na skargi dotyczące wymuszonych zeznań i tortur, a także naciski na sąd. Wolińska naruszała praworządność poprzez swoje stronnicze zaangażowanie w śledztwa, a także inscenizowała wątpliwe procesy, które często kończyły się egzekucjami. Pisano wówczas o niej:

(…) w pracy NPWNaczelna Prokuratura Wojskowa - najwyższa w hierarchii komórka organizacyjna wojskowej części prokuratury w Polsce, istniejąca od 1919 do 2016 roku. Wojskowa część Prokuratury wykonywała zadania zbliżone do cywilnej części lecz wobec żołnierzy i spraw związanych z Ministerstwem Obrony Narodowej, jemu podległym instytucjom i Siłami Zbrojnymi Rzeczypospolitej Polskiej. będąc na wyższych stanowiskach urzędowych pełniąc z wyboru przez 3 lata funkcję sekretarza POPPodstawowa organizacja partyjna, POP – najmniejsza jednostka (komórka) Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (sprawującej władzę w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej). Podstawowe organizacje partyjne istniały w zakładach pracy, uczelniach i instytucjach kulturalnych w latach 1949–1989. PZPRPolska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – monopartia komunistyczna utworzona w 1948. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w PRL w latach 1948–1989. Istniała do 1990 roku. Realizowała ideologię marksizmu-leninizmu. W czasie swojego istnienia, PZPR była partią masową, kierującą centralnie zarządzaną i zbiurokratyzowaną gospodarką, sprawującą władzę państwową w sposób totalitarny, dążącą do totalitarnego kontrolowania wszystkich sfer życia społecznego. wprowadziła atmosferę strachu, była apodyktyczna, bezwzględna i ordynarna w obejściu, czym obniżała powagę piastowanego stanowiska i uchybiała godności osobistej towarzyszy pracy.

Nadawała sprawom fałszywe kwalifikacje prawne (szpiegostwo) by móc zajmować się nimi w prokuraturze wojskowej, stosowała areszt względem osób, którym nie zarzucano żadnych karalnych czynów, a nawet przetrzymywała w areszcie oskarżonych, których sąd już uwolnił. W trakcie śledztw, ofiary Wolińskiej poddawano torturom. Była arogancka, wulgarna i pewna siebie. Brutalnie traktowała podwładnych. Często powoływała się na wysokie stanowisko męża.

Władysław BartoszewskiWładysław Bartoszewski (1922 – 2015) był polskim politykiem, działaczem społecznym, dziennikarzem, pisarzem i historykiem. Były więzień obozu koncentracyjnego Auschwitz, bojownik II wojny światowej, członek polskiego podziemia, brał udział w Powstaniu Warszawskim. Po wojnie był prześladowany i więziony przez PRL za przynależność do Armii Krajowej i działalność opozycyjną. Po upadku reżimu komunistycznego Bartoszewski dwukrotnie pełnił funkcję ministra spraw zagranicznych. Był także ambasadorem i członkiem Senatu RP. Był kawalerem Orderu Orła Białego, honorowym obywatelem Izraela, Sprawiedliwym wśród Narodów Świata. wspominał, że będąc w więzieniu w latach pięćdziesiątych, widział nakazy aresztowania in blanco z podpisem Wolińskiej. Ułatwiało to nielegalne przedłużanie więzienia dla niewinnie osadzonych.

Sędzia Najwyższego Sądu Wojskowego, Józef WaszkiewiczJózef Waszkiewicz (1917 - 1990) ukończył Wydział Prawa i Administracji na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po powołaniu do „ludowego” Wojska Polskiego w 1947 r., przydzielony został do pracy w wojskowym wymiarze sprawiedliwości. Początkowo był sędzią Wojskowego Sądu Rejonowego (WSR) w Poznaniu, następnie zastę́pcą szefa WSR w Rzeszowie i szefem wojskowych sądów rejonowych w Koszalinie i Zielonej Górze. W latach1952–1957 zasiadał w Najwyższym Sądzie Wojskowym (NSW). Do rezerwy przeniesiony został w stopniu podpułkownika w 1958 r. Autor wspomnień pt. "Rehabilitacje", traktującym o działaniu komunistycznego aparatu represji poprzez sądownictwo wojskowe. napisał o niej:

Wolińska szantażowała nie tylko podległy jej personel, ale i sędziów. Dla niej każdy był «niepewny». To jej postępowanie było możliwe dlatego, że jako żona tow. Jóźwiaka, wszyscy się jej bali i ustępowali jej. (…) Wolińska wyrządziła naszej ojczyźnie kolosalne szkody. Jako sędzia oceniając działalność tej trójki (Wolińską, płk Feldmana i Frenkiela) nie mogę dla nich znaleźć innego określenia jak «łajdacy»”.

O jej wulgarnym usposobieniu krążyły legendy. Jeden ze stalinowskich sędziów, który zwolnił z więzienia świadków Jehowy, aresztowanych wcześniej przez Wolińską, relacjonował jej późniejszy telefon:

(…) dzwoniła do mnie (...) «warszawska Dolores» (…) i pytała, na jakiej podstawie zwolniliście jehowców. Odpowiedziałem, że na podstawie decyzji sądu. Wówczas powiedziała: «Nie bądźcie tacy mądrzy» i wyzwała mnie od h…”.

Kiedy skazała na śmierć Juliusza SobolewskiegoJuliusz Sobolewski, ps. Roman, (1917 - 1956) w latach 30. ukończył Szkołę Podchorążych Saperów. Jako plutonowy podchorąży dowodził plutonem w 2. kompanii saperów. Oficer AK. Jeniec Stalagu X B Sandbostel, następnie Oflagu X-C Lübeck. Aresztowany przez UB w 1952 r. Oskarżony o szpiegostwo na rzecz anglo-amerykańskiego wywiadu. W więzieniu mokotowskim przeszedł ciężkie śledztwo. Skazany na karę śmierci, zamienioną w trakcie rewizji procesu na 40 miesięcy więzienia. Po zamienieniu wyroku wielokrotnie naświetlany rentgenem. W 1954 r. warunkowo zwolniony z więzienia - już jako chory na białaczkę. Przez półtora roku pracował w Biurze Przemysłu Gumowego. Pośmiertnie zrehabilitowany w 1957 r. - jednego z dowódców AK - za "działalność szpiegowską", do Wolińskiej przyszła błagać o litość jego żona:

Nie wzruszyły jej moje słowa, nawet nie raczyła na mnie spojrzeć. Wyrzuciła mnie z gabinetu, twierdząc, że jest to najgorszy dzień w jej życiu, bo umarł Stalin.

Inny z jej oskarżonych, Jerzy ŁyżwaJerzy Łyżwa-Łyżwański, ps. Puchacz (1921 - 1990), żołnierz oddziału Armii Krajowej Jana Orła "Kmicica". Pochodził prawdopodobnie z Warszawy. Walczył w woj. rzeszowskim i lubelskim. Partyzant, kurier, więziony w Kijowie. Dowódca Polskiego Oddziału Desantowego w Karpatach. Żołnierz Ii Armii Wojska Polskiego uhonorowany min. krzyżem Virtuti Militari i Krzyżem Grunwaldu. Oficer sztabowy, więziony w latach 1951-56. Podpułkownik w stanie spoczynku., pisał tak:

Prokurator Halina Wolińska wydała na mnie nakaz aresztowania 9 września 1951 r. wykonany w tym samym dniu przez Dyrektora Departamentu Śledczego MBP J. Różańskiego. Trzymany w śledztwie 21 miesięcy i 20 dni nie wiedziałem za co siedzę i co mi zarzucają. Dopiero w końcu maja 1953 r. w czasie kończenia śledztwa dano mi do podpisu bodajże 7 lub 8 sankcji wydanych przez prokurator Wolińską, każąc wstawiać daty wsteczne. Sankcje podpisałem, odmawiając wstawienia dat wstecznych. Wstawił je oficer śledczy innym atramentem i charakterem.

Wolińska nigdy nie odpowiedziała za swoje zbrodnie - uciekła do Wielkiej Brytanii.

Dochodzenie w sprawie jej zbrodni stało się możliwe dopiero po upadku komunizmu w Polsce w 1989 r. Na przestrzeni lat zostały złożone 3 wnioski o ekstradycję, które były odrzucane. W 2007 r. Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie, na wniosek IPNInstytut Pamięci Narodowej jest polską państwową instytucją naukową zajmującą się edukacją i archiwami o uprawnieniach śledczych i lustracyjnych w celu ochrony dobrego imienia Rzeczypospolitej Polskiej i Narodu Polskiego. IPN prowadzi śledztwo w sprawie zbrodni hitlerowskich i komunistycznych popełnionych w latach 1917-1990, dokumentuje swoje ustalenia i udostępnia je opinii publicznej. wydał Europejski Nakaz Aresztowania Wolińskiej.

Wolińska powiedziała, że ​​nie wróci do tego „podłego kraju”, postanowienie sądu określiła jako "cyrk". Twierdziła, że ​​motywacją jej oskarżycieli był antysemityzm. Oskarżenia te były oczywiście tylko żałosną próbą ucieczki od odpowiedzialności. Odparł je m.in. Bartoszewski, ścigany niegdyś przez Wolińską:

Podpis ppłk Wolińskiej figuruje na moim akcie oskarżenia czerwonym ołówkiem. Zatwierdzając akt oskarżenia wobec mnie wiedziała, że jestem współzałożycielem ŻegotyŻegota - Rada Pomocy Żydom przy Delegaturze Rządu RP na Kraj – polska humanitarna organizacja podziemna działająca w latach 1942–1945, jako organ polskiego rządu na uchodźstwie, której zadaniem było organizowanie pomocy dla Żydów w gettach oraz poza nimi. Rada działała pod konspiracyjnym kryptonimem „Konrad Żegota”, skracanym często do „Żegota”. Według szacunków Rady, do wybuchu powstania warszawskiego w sierpniu 1944 roku, pomocą objętych zostało 40-50 tys. osób. . Jestem przykładem, że tłumaczenia pewnych ludzi wokół Wolińskiej i jej samej, że trwa wokół niej jakaś antysemicka akcja, są bzdurą.

Fajga Mindla zmarła śmiercią naturalną w Oksfordzie w Wielkiej Brytanii w 2008 roku.

ŹRÓDŁO:
https://www.witrynahistoryczna.pl/artykuly/zbrodnie-prokurator-heleny-wolinskiej/
https://pl.wikipedia.org/wiki/Helena_Woli%C5%84ska
https://en.wikipedia.org/wiki/Helena_Woli%C5%84ska-Brus